مراحل انجام نوار گوش در کودکان تجربهای آرام، علمی و کاملاً بهداشتی در مرکز شنواییسنجی سپهر
شنیدن، نخستین پل ارتباطی نوزاد با دنیای بیرون است. از همان بدو تولد، نوزادان نسبت به صداهای محیطی واکنش نشان میدهند؛ این واکنشها بخشی از رشد طبیعی مغز و دستگاه عصبی محسوب میشود. شنوایی سالم به کودک کمک میکند تا بهموقع زبان بیاموزد، تعامل اجتماعی برقرار کند و شناخت دقیقی از محیط اطرافش پیدا کند.

در شهر رشت و استان گیلان، بسیاری از والدین به دلیل نبود آگاهی کافی یا تصور سالم بودن کودک، انجام نوار گوش و تست کم شنوایی را به تعویق میاندازند. در حالی که انجام تست شنوایی نوزادان و کودکان در رشت، بهویژه در ماههای اول زندگی، یکی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه برای رشد گفتار و هوش کودک محسوب میشود. دسترسی به مرکز تخصصی شنواییسنجی کودکان در رشت، این امکان را فراهم کرده تا والدین بدون نگرانی، ارزیابی دقیق شنوایی فرزند خود را انجام دهند.
بسیاری از مشکلات شنوایی در کودکان تا زمانی که تأخیر گفتاری یا بیتوجهی به صداها بروز نکند، پنهان باقی میماند. در این شرایط، فرصت طلایی برای مداخله زودهنگام از دست میرود. به همین دلیل، انجام تستهای شنواییسنجی کودکان مانند OAE و ABR در مراکز معتبر و تخصصی مانند کلینیک شنواییسنجی سپهر در رشت توصیه میشود.
این تستها کاملاً غیرتهاجمی، بیدرد و سریع هستند و میتوانند اطلاعات دقیقی از وضعیت سیستم شنوایی کودک ارائه دهند. در این مقاله، مراحل انجام نوار گوش و تست شنوایی سنجی کودک را توضیح داده و خدمات حرفهای مرکز شنواییسنجی سپهر در استان گیلان را معرفی خواهیم کرد.
اهمیت غربالگری شنوایی در کودکان و نوزادان
غربالگری شنوایی به معنای بررسی وضعیت شنوایی کودکان از همان روزهای آغازین تولد است. در بسیاری از کشورها این تست به عنوان بخشی از برنامههای سلامت نوزاد انجام میشود، چرا که تشخیص زودهنگام مشکلات شنوایی، کلید درمان مؤثر و بهموقع است.
بررسیها نشان دادهاند کودکانی که مشکلات شنوایی آنها در شش ماه اول زندگی شناسایی و تحت مداخله مناسب قرار میگیرند، از نظر رشد زبانی و اجتماعی تفاوتی با همسالان خود ندارند. در مقابل، تشخیص دیرهنگام میتواند منجر به آسیبهای جبرانناپذیر در روند رشد طبیعی کودک شود.
کمشنوایی اگر در ماههای اول زندگی تشخیص داده نشود، ممکن است موجب تأخیر در رشد گفتار، مشکلات یادگیری، اختلال در رفتارهای اجتماعی و حتی افسردگی در سالهای بعد شود. کودکانی که کمشنوایی دارند، درک صحیحی از دنیای اطراف پیدا نمیکنند و دچار سردرگمی و انزوا میشوند.
نکته مهم این است که بسیاری از مشکلات ارزیابی شنوایی در نوزادان هیچ علامت ظاهری ندارند. کودکی که ظاهراً سالم است، ممکن است دارای نوعی از کمشنوایی خفیف یا متوسط باشد که فقط با تست تخصصی قابل شناسایی است. به همین دلیل، انجام تست شنوایی در بدو تولد یا در سال اول زندگی، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است.
غربالگری شنوایی نهتنها یک ابزار تشخیصی است، بلکه راهی برای ساخت آیندهای سالمتر برای کودک است؛ آیندهای که در آن کودک میشنود، میفهمد، میآموزد و با اطمینان قدم در جامعه میگذارد.
آیا میدانستید که حدود ۳ نفر در ۱۰۰۰ نوزاد با درجاتی از کمشنوایی متولد میشوند؟
برخی نوزادان ممکن است در بدو تولد ظاهراً سالم بهنظر برسند، اما دارای اختلالاتی خفیف در شنوایی باشند که تنها با تست تخصصی قابل شناسایی است. عدم شناسایی این اختلالها میتواند منجر به مشکلات جدی در:
- تکلم و زبانآموزی
- رشد تحصیلی
- تعامل اجتماعی
- بروز اختلالات رفتاری و عاطفی
غربالگری شنوایی به دو دسته تقسیم میشود:
- غربالگری نوزادی (در بدو تولد): در بیمارستان یا مراکز معتبر انجام میشود.
- غربالگری تکمیلی یا تشخیصی: در صورت شک به اختلال شنوایی، یا مشاهده علائمی در رشد گفتار یا واکنش به صداها، توصیه میشود.
نشانههایی که والدین باید جدی بگیرند
والدین اولین کسانی هستند که میتوانند علائم هشداردهنده را شناسایی کنند. برخی از این علائم عبارتند از:
- واکنش ندادن به صداهای بلند در ماههای اول تولد
- عدم شروع به گفتن کلمات ساده در حدود یک سالگی
- عدم توجه یا پاسخ به نام خود
- حرف زدن با صدای بلند غیرعادی
- تقلید نکردن از صداها یا کلمات دیگران
در صورت مشاهده چنین رفتارهایی، تست های تشخیصی و یا نوار گوش توسط شنواییشناس متخصص، اولین گام مؤثر است.
مراحل انجام نوار گوش کودکان در رشت
در کلینیک شنواییسنجی سپهر، پروسهی تست با صبر، دقت، و رعایت اصول علمی و روانشناسی کودک اجرا میشود. مراحل کار به صورت زیر است:
۱. مصاحبه و مشاوره با والدین
در این مرحله، شنواییشناس اطلاعاتی درباره سابقه زایمان (زایمان زودرس، مشکلات بارداری)، وضعیت رشد کودک، و رفتارهای شنیداری او کسب میکند. این اطلاعات به انتخاب نوع تست و تحلیل بهتر نتایج کمک زیادی میکند.
۲. آمادهسازی روانی کودک
کودکان محیطهای درمانی را اغلب با نگرانی میشناسند. در کلینیک سپهر:
- از اسباببازیها و رنگهای آرامبخش استفاده میشود.
- با لحن دوستانه و چهرهای آرام، کودک آماده ورود به اتاق تست میشود.
- گاهی والدین در کنار کودک حضور دارند تا احساس امنیت بیشتری منتقل شود.
۳. اجرای تستOAE یا ABR
تست OAE – مناسب برای نوزادان و کودکان کوچکتر
در این روش، یک پروب بسیار کوچک در گوش کودک قرار میگیرد. این دستگاه با ارسال صداهای خاص، پاسخ سلولهای شنوایی را ثبت میکند. اگر پاسخ وجود نداشته باشد، ممکن است اختلالی در حلزون گوش وجود داشته باشد.
تست ABR – بررسی دقیقتر عصب شنوایی
در این روش از سنسورهای کوچکی روی پیشانی و پشت گوش استفاده میشود. با ارسال صدا از طریق هدفون، پاسخ ساقه مغز ثبت میشود. این تست مخصوصاً برای کودکانی که به صدا واکنش ضعیفی دارند، یا مشکوک به کمشنوایی هستند، استفاده میشود.
4.تستهای رفتاری در ارزیابی شنوایی کودکان
در کنار تستهای فیزیولوژیکی مانند OAE و ABR، برای کودکان بالای ۶ ماه از تستهای رفتاری نیز استفاده میشود. این تستها با مشاهده واکنشهای کودک به صدا انجام میشوند و به ارزیابی دقیقتر آستانههای شنوایی کمک میکنند. در کلینیک سپهر، این تستها در محیطی آرام، کودکمحور و توسط شنواییشناس آموزشدیده اجرا میشوند.
۱. مشاهده رفتاری (BOA)
برای نوزادان و شیرخواران زیر ۶ ماه. در این روش، رفتارهایی مانند چرخش سر، توقف مکیدن پستانک یا تغییر حالت چهره در پاسخ به صدا بررسی میشود. به سکوت و تمرکز محیط نیاز دارد.
۲. شنواییسنجی تقویتی دیداری (VRA)
ویژه کودکان ۶ تا ۲۴ ماهه. در این روش، وقتی کودک به صدا پاسخ دهد (مثلاً سر بچرخاند)، یک محرک دیداری مانند چراغ یا عروسک متحرک بهعنوان پاداش روشن میشود. این روش باعث تقویت رفتار شنیداری کودک میشود.
۳. شنواییسنجی بازیمحور (CPA)
برای کودکان بالای ۲.۵ سال. کودک بهصورت شرطی و بازیوار یاد میگیرد که هنگام شنیدن صدا عملی مانند انداختن توپ در سطل انجام دهد. این روش، هم جذاب است و هم اطلاعات دقیقی درباره سطح شنوایی کودک ارائه میدهد.
5. تفسیر نتایج و مشاوره
نتایج تست بلافاصله توسط شنواییشناس بررسی و به والدین توضیح داده میشود. در صورت نیاز به ارزیابی بیشتر، یا شروع توانبخشی (مثلاً سمعک یا گفتاردرمانی)، برنامهریزی دقیق انجام خواهد شد.
در کلینیک سپهر، صرفاً دستگاهها تعیینکننده کیفیت تست نیستند. بلکه مهمتر از آن، ارتباط مؤثر و آرام با کودک است. شنواییشناس با صدایی ملایم، نگاه همراه، و حرکاتی ساده کودک را آرام میکند. در صورت اضطراب یا بیقراری، صبوری در برخورد و حتی تعویق تست به زمان مناسبتر در دستور کار قرار میگیرد.
والدینی که به دنبال انجام نوار گوش کودک در رشت هستند، معمولاً نگران بیقراری کودک، درد، یا استریل نبودن محیط هستند. در کلینیک شنواییسنجی سپهر رشت، تمامی تستهای شنوایی کودکان توسط شنواییشناس باتجربه، با تجهیزات کالیبره و محیطی کاملاً کودکمحور انجام میشود تا تجربهای آرام، دقیق و بدون استرس برای کودک و خانواده فراهم شود.
- پروبهای تست، هدفونها، و پدهای الکترود پس از هر مراجعه با محلولهای مخصوص استریل میشوند.
- برای کودکان خاص، از تجهیزات یکبار مصرف استفاده میگردد.
- فضای اتاقها دارای تهویه مناسب، نور ملایم و سکوت کامل است.
- کارکنان با دستکش و لباسهای مخصوص طبق دستورالعمل وزارت بهداشت عمل میکنند.
نقش شنواییشناس در آینده کودک شما
شنواییشناس فقط یک اپراتور دستگاه نیست؛ بلکه متخصصی است که در کنار شما ایستاده تا سلامت شنیداری فرزندتان را تضمین کند. در کلینیک سپهر، ما خود را مسئول سلامت فرزندتان میدانیم، نه صرفاً انجام یک تست.
جمعبندی: امروز اقدام کنید، فردا دیر است
اگر به دنبال انجام نوار گوش کودک در رشت هستید، یا پزشک برای فرزندتان تست شنوایی OAE یا ABR تجویز کرده است، میتوانید با کلینیک شنواییسنجی سپهر رشت تماس بگیرید. مشاوره اولیه، بررسی شرایط کودک و راهنمایی والدین توسط شنواییشناس متخصص انجام میشود تا بهترین تصمیم برای سلامت شنیداری فرزندتان گرفته شود.
کلینیک سپهر در رشت با تجهیزات پیشرفته، استریلیزاسیون کامل، فضای کودکپسند، و حضور شنواییشناس متخصص، تجربهای آرام و علمی برای کودک و والدین فراهم میکند. ما فقط یک تست انجام نمیدهیم، بلکه مسیر اطمینانبخشی را برای رشد سالم فرزندتان هموار میکنیم.
سوالات متداول مراحل انجام نوار گوش در کودکان در رشت
نوار گوش کودک در رشت از چه سنی باید انجام شود؟
نوار گوش یا تست شنوایی نوزاد میتواند از بدو تولد انجام شود. توصیه میشود همه نوزادان در ماههای اول زندگی غربالگری شنوایی شوند، بهویژه اگر نوزاد نارس بوده، سابقه زردی شدید، عفونت یا سابقه خانوادگی کمشنوایی وجود داشته باشد.
آیا انجام نوار گوش برای نوزاد درد دارد؟
خیر. تستهای شنوایی مانند OAE و ABR کاملاً بدون درد، غیرتهاجمی و ایمن هستند. در این تستها فقط از صداهای ملایم و حسگرهای سطحی استفاده میشود و هیچ آسیبی به گوش یا مغز کودک وارد نمیشود.
تفاوت تست OAE و ABR در کودکان چیست؟
تست OAE عملکرد حلزون گوش را بررسی میکند و معمولاً برای غربالگری اولیه استفاده میشود. تست ABR مسیر عصب شنوایی تا ساقه مغز را ارزیابی میکند و برای بررسی دقیقتر کمشنوایی یا در صورت مشکوک بودن نتیجه OAE انجام میشود.
نوار گوش کودک چقدر زمان میبرد؟
مدت زمان انجام تست بسته به نوع آن متفاوت است. تست OAE معمولاً بین ۵ تا ۱۰ دقیقه طول میکشد و تست ABR حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زمان میبرد. تمام مراحل در کلینیک شنواییسنجی سپهر رشت با آرامش و بدون عجله انجام میشود.
آیا کودک برای انجام تست ABR باید خواب باشد؟
بله. برای ثبت دقیق پاسخهای عصبی، کودک باید در خواب طبیعی یا در حالت آرامش کامل باشد. در نوزادان معمولاً خواب طبیعی کافی است و نیازی به داروی خوابآور وجود ندارد.
هزینه نوار گوش کودک در رشت چقدر است؟
هزینه انجام نوار گوش کودک به نوع تست، سن کودک و نیاز به بررسیهای تکمیلی بستگی دارد. برای اطلاع دقیق از هزینه تست شنوایی کودک در رشت، بهتر است با کلینیک شنواییسنجی سپهر تماس بگیرید و مشاوره دریافت کنید.
اگر نتیجه تست شنوایی کودک طبیعی نباشد چه باید کرد؟
در صورت غیرطبیعی بودن نتیجه، شنواییشناس ابتدا بررسیهای تکمیلی یا تکرار تست را انجام میدهد. در صورت تأیید کمشنوایی، برنامه درمانی یا توانبخشی مناسب مانند پیگیری پزشکی، سمعک یا گفتاردرمانی به والدین پیشنهاد میشود.
آیا امکان خطا در نوار گوش کودک وجود دارد؟
در برخی شرایط مانند حرکت کودک، گریه، وجود مایع در گوش یا نویز محیطی ممکن است نتیجه تست تحت تأثیر قرار گیرد. به همین دلیل انجام تست در مرکز تخصصی شنواییسنجی کودکان در رشت و توسط شنواییشناس باتجربه اهمیت زیادی دارد.
بهترین مرکز نوار گوش کودکان در رشت کجاست؟
کلینیک شنواییسنجی سپهر در رشت یکی از مراکز تخصصی ارزیابی شنوایی کودکان و نوزادان است که با تجهیزات پیشرفته، محیط کودکمحور و رعایت کامل اصول بهداشتی، تستهای OAE و ABR را انجام میدهد.
چه زمانی والدین باید حتماً برای تست شنوایی کودک اقدام کنند؟
اگر کودک به صداها واکنش نشان نمیدهد، گفتارش دیر شروع شده، به نام خود پاسخ نمیدهد یا پزشک انجام نوار گوش را توصیه کرده است، بهتر است در اولین فرصت برای انجام تست شنوایی کودک در رشت اقدام شود تا فرصت طلایی درمان از دست نرود.
